شاندل

انواع لنزها (3-11)

زوم اپتیکال ( optical zoom  ) : لنز زوم لنزي است كه فاصله كانوني آن در محدوده مشخصي قابل تغيير است.در اين لنزها با تغيير فاصله كانوني، تصوير حاصله بزرگ يا كوچك و ميدان ديد وسيع يا باريك خواهد شد.اين خاصيت متغير بودن فاصله كانوني باعث مي شود كه بتوانيم به جاي چند لنز با فاصله كانوني ثابت، از يك لنز زوم استفاده نماييم. در دوربين ديجيتال ، زوم اپتيكال اندازه تصوير يا دقت آنرا تغيير نمي دهد.تعداد پيكسلهاي تصوير نيز ثابت مي ماند.اين موضوع ، تفاوت مهم زوم اپتيكال و ديجيتال است. در تصوير شماره 1 ، زوم دوربين در حد 38 ميليمتر بوده كه ايجاد يك ميدان ديد وسيع نموده است.دقت تصوير نيز 1200 *1600 است.

قسمتی از دیالوگهای فیلم سک / س و فلسفه محسن مخملباف که آن را  به صورت یک نوشته مجزا تنظیم کرده ام.

عمر پروانه‌ها فقط يه روزه. توي همون يه روز به دنيا مي‌آن، عاشق مي‌شن، بچه‌دار مي‌شن، به هيچ چيز فكر نمي‌كنند تنها پرواز مي‌كنند و گل‌هاي خود را بوسه مي‌زنند. پروانه‌ها در اون يك روز از ما بيشتر عمر مفيد دارند. من در اين چهل سال حتي به اندازة عمر يك روزة يك پروانه نزيستم....... همة عشق‌ها معلول چند حادثة پيش پا افتاده است. اگه من با اون هواپيما پرواز نمي‌كردم و يا اگه تو در اون هواپيما مهماندار نبودي. اصلاً عشقي اتفاق نمي‌افتاد.......

پر كن پياله را
كاين آب آتشين
ديري است ره به حال خرابم نمي‌برد.
اين جام‌ها كه در پي هم گشته‌اند تهي.
درياي آتشند كه ريزم به كام خويش
گرداب مي‌ربايد و آبم نمي‌برد.

انسانها بیشتر با هم شرايط عاشقانه دارند تا رابطه عاشقانه . زن مرد را دوست دارد و مرد زن را اين عشق نیست ، يك معامله است.... نه دل بستن دو دلداده چيزي‌رو در جهان عوض مي‌كنه. نه جدايي دو دلداده چيزي رو از جهان مي‌كاهه. اين‌ها حوادث پيش پا افتادة بشريه. همه عشق‌هاي تاريخ جهان به اندازة سوارخ شدن لايه ازون بر زمين اثر نگذاشته. پس از عشق، يك ايدئولوژي نساز. عاشقي به عشق بايد دوام داشته باشه نه به وفاداري.عشق بهترين شغل دنياست. اما بيزينس خوبي نيست.....

ديگر كسي به عشق نينديشيد
و هيچ كس ديگر به هيچ چيز نينديشيد
در خيابان‌هاي سرد شهر جز خداحافظ خداحافظ صدايي نيست.

من فكر مي‌كنم عشق كه به پايان رسيد، كسالت بار مي‌شه. من از حضور دائمي زن‌ها و عشق مي‌ترسم. يك بار دوستي از من پرسيد وفاداري چيه؟ مي‌دوني چي جواب دادم؟ گفتم اول عشق گرمه و آخرش سرد. عشق معجزه يك لحظه است. هيچ معجزه‌اي اگه خودش دوام نيابد با هيچ قراردادي دوام نمي‌يابد.... همه چيزهاي جدي جهان براي من مضحكه. همة حرف‌هاي مهم يا فلسفه‌هاي مهم سفسطه است. ما تنها هستيم و تنهايي ما تقدير ماست. ما تنهائيم.... ما ناتوانيم از عشق دائمي. هر عشق تنها شعله‌اي است كوتاه كه از حوادث پيش پا افتاده شكل مي‌گيره. درواقع عشق ابدي وجود نداره.... هر معشوقه‌اي جزئي ناشناخته از راز عشق‌رو براي من گشوده. هر چند احساس مي‌كنم در جهان معاصر عشق واقعي زير خطره. ما چه مي‌دانيم. شايد عشق واقعي روي زمين داره مي‌ميره. همه عمر عشق‌رو جستجو كردم اما تنهايي رو يافتم. پس بگذار هر كس شمع تنهايي خودش رو روشن كنه.... عشق‌بازي فراموشي رنج‌هاي بودنه....

مي‌توونم تورو ببوسم؟فكر كردم اگه به جاي چهل سال، هزار سال عمر كرده بودم، الان توي هزار سالگي عشق ما، بوسه برام چه مزه‌اي داشت؟ قصة ليلي و مجنون و رومئو و ژوليت متعلق به گذشته است. ما به اين قصه‌ها ديگه نمي‌توونيم اتكا كنيم. ما به آزادي رسيديم. آزادي در سك / س. ولي وحشتناك اينه كه محروميم از عشق....

جسم من مال كسي است كه روحم‌رو تسخير كرده باشه... دقيقه‌ها اسمشون وقته ولي ماهيتشون عمره. عمر كوتاهه و براي حفظ عمر نبايد شرم كرد.....

شراب و سیگار

شراب یک لذت جسمانی صرف است و اصلاً تخیل را تحریک نمی‌کند. برای احضار رؤیاها و خلوت کردن با تخیلات، جین انگلیسی لازم است. مشروب دلخواه من مارتینی‌درای است. این مشروب اساساً مخلوطی از جین است با چند قطره ورموت، آمریکایها میگویندیک مارتینی‌درای خوب، باید مثل بارداری مریم عذرا باشد. . از ویسکی هیچ وقت خوشم نیامده. این مشروبی است که من از آن هیچ سر در نمی‌آورم. یک بار در صفحه راهنمایی‌های بهداشتی یکی از مجله‌های فرانسوی که فکر می‌کنم ماری‌فرانس بود، خواندم که جین دارویی آرام‌بخش و بسیار مؤثر برای وحشت از پرواز است. فوراً تصمیم گرفتم این توصیه را امتحان کنم. من همیشه از پرواز با هواپیما ترس داشتم. ترسی دائمی و تسکین‌ناپذیر. مثلاً وقتی یکی از خلبان‌ها با قیافه جدی در راهروی هواپیما از کنارم می‌گذشت، می‌گفتم: «یک خبری شده. ما حتماً گم شده‌ایم. از قیافه‌اش پیداست.» و اگر آن بیچاره قیافه شاد و خندانی داشت، می‌گفتم: «ببین چه خبر شده که دارد به ما قوت قلب می‌دهد.» از روزی که تصمیم گرفتم توصیه کذایی را به کار ببندم، انگار معجزه‌ای روی داد و اضطراب‌هایم ناپدید شد. از آن به بعد، قبل از هر پرواز با خودم یک بطری جین برمی‌داشتم. آن را در روزنامه‌ای می‌پیچیدم تا خنک بماند. قبل از پرواز هواپیما در سالن انتظار یواشکی چند جرعه بالا می‌انداختم و بلافاصله آرامش پیدا می‌کردم و آماده بودم با لبخند رضایت به پیشواز بدترین تکان‌های هواپیما بروم.

و اما سیگار

باده‌نوشی بدون سیگار امکان‌ناپذیرنیست. سیگاری که خوب با مشروب بسازد، به نحوی که توتون شاه باشد و باده ملکه، رفیق و شفیق همه زیر و بم‌های زندگی است. یار وفادار لحظات اندوه و شادی است. ما در تنهایی خود یا در حضور جمع سیگاری روشن می‌کنیم تا به یک شادی خوش‌آمد بگوییم یا بر یک اندوه سرپوش بگذاریم. سیگار برای حواس ما لذت‌بخش است. حواس بینایی، چشایی و بویایی ما را ارضا می‌کند. چه لذتی دارد وقتی ما از ستون مرتب سیگارهای سفید در زیر زرورق نقره‌ایشان سان می‌بینیم! من که هرگز حاضر نیستم با چشمان بسته سیگار دود کنم. دوست دارم قوطی سیگار را توی جیبم لمس کنم؛ آن را باز کنم؛ سیگار را وسط دو انگشتم فشار بدهم؛ کاغذ آن را روی لبم حس کنم؛ مزه توتون را با زبانم بچشم؛ آتش آن را ببینم؛ به آن نزدیک شوم و بالاخره گرمایش را در درونم احساس کنم. ناگفته نماند که سیگار و مشروب لذت هم‌آغوشی را به کمال می‌رسانند. به عنوان یک اصل می‌توان گفت که مشروب قبل و سیگار بعد از آن توصیه شده است. اگر روزی ابلیس بر من ظاهر شود و پیشنهاد کند که شهوت جنسی‌ام را به من برگرداند، به او خواهم گفت: «نه، خیلی متشکرم. همین جوری خوب است، اما اگر می‌توانی کبد و ریه‌های مرا قوی کن تا بتوانم بیشتر باده بنوشم و سیگار دود کنم.»

از کتاب خاطرات بونوئل

دوست عزیز هر عنوانی را که مایلی برایش انتخاب کن ....

مرگ، این آخرین و تنها حقیقت موجود و تکرار، دریغ از رنجی که می بریم و انتظاری که التهاب کشنده و سوزانش، تفسیر هستی و نفس وجود بی هویت ما است. زندگی چیست؟ و مرگ؟ فاصله تولد تا مردن، که چه تلخ می گذرد، تلخ مثل زهر حقیقت که در درون ما است، می جوشد، می گندد، و به تلخکامی های ابلهانه مان، رنگ شکست، رنگ سقوط را می دهد. چه شکستی؟ سقوط از کجا؟ از مراتب و مناسک والای انسانی؟ دریغ از یک پوزخند، یک زهر خند، زهرخندی که طنز زندگی را همانطور که هست و فریب احمقانه ای که خود در خوردنش مثل غذا خوردن اصرار داریم، آنجا که شادی شنیدن کلمات زیبا و مروارید آسا، کلماتی که خود برای تکمیل این فریب زشت اختراع کرده ایم، به شنیدن ناله های موذیانه کسی که می خواهد به مستراح برود مبدل می شود، فرو رفتن و تا گلو فرو رفتن را به وضوح می بینیم.

راستی که چه تلخ است و تلختر وقتی که این فرو رفتن را به رخت هم بکشند و با فریاد و همان زشتی که وجود دارد و نمی توانی انکارش کنی، چه کسی به تو اهمیت می دهد؟ مگر انکار تو چیزی را عوض می کند؟

سقوط تو از همین جا شروع می شود البته اگر سقوطی وجود داشته باشد و پایگاهی که تو از آن جا سقوط کنی، و چه درد آور است که حتی امید سقوط کردن را هم نداشته باشی.

مرگ کم کم روی صورت و وجودت نقش می بندد، رهائی دست یافتن و رفتن به جائی که همه همدیگر را دوست دارند، آزادی مطلق وجود دارد، کسی برای کشتن وقت، خودکشی نمی کند. بگو، باز هم برایم از آنجا بگو، بگو ... آخر گفتن که دیگر چیزی از تو کم نمی کند... غرب یک فریب نیست؟ وجود دارد؟ چه می دانم؟ شاید هم وجود داشته باشد. شاید مرگ بتواند ما را به آنجا ببرد، و از این زباله ای که خود ساخته ایم رهایمان کند ...بالاخره باید وسیله ای برای رفتن به آنجا باشد، حال اگر این وسیله مرگ هم باشد، می شود باش کنار آمد و...

زاویه دید لنزها(10)

Angle of view lenses

هر لنز دارای زاویه دید خاصی است که هر چه در داخل آن قرار بگیرد عکسش گرفته میشود. به نسبت کوتاهی یا بلندی فاصله کانونی این زاویه تقییر میکند بدینگونه که هر چه فاصله کانونی کوتاهتر باشد زاویه دید بازتر خواهد بود و بر عکس هر چه فاصله کانونی بلند تر باشد زاویه دید بسته تر خواهد بود. همین امر موجب پیدایش لنزهای گوناگون میشود. 

قدرت پوششی یا سرعت لنز(۹)

Covering power or speed lens

سرعت لنز یعنی ظرفیت آن برای عبور نور. سرعت لنز نتیجه دو عامل است:

1-     فاصله کانونی لنز

2-     قطر مفید آن

آخرین درجه گشادی دیافراگم هر لنز معرف قدرت آن است. منظور از قدرت لنز توانایی نورگیری بیشتر میباشد. تعداد اجزا تشکیل دهنده یک لنز که هر یک از آنها خودش یک عنصر نامیده میشود در بالا بردن قدرت نورگیری لنز نقش مهمی دارد. قدرت هر لنز بر روی حلقه بیرونی لنز نوشته میشود . به خاطر داشته باشید که یک لنز با فدرت نورگیری f1.2 قویتر از یک لنز f1.8 و آن هم به نوبه خود قویتر از یک لنز f.2  خواهد بود.قدرت نورگیری لنز را میتوان با فرمول زیر محاسبه کرد و به دست آورد :

عدد f را f-number

نیز می گویند.اگر عدد f در لنزی به عدد 1 نزدیکتر باشد قدرت نورگیری آن زیاد است ولی اگر از 1 دور باشد فدرت نورگیری آن ضعیف است.

عصر جدید

گاهی اوقات تفکرات یک شخص با دیدن یک نقاشی یک مجسمه یا خواندن یک قطعه ادبی وشعر و یا شنیدن یک قطعه موسیقی چنان درهم می پیچد و فرو می ریزد و همه چیز را در ذهن فورمت می کند که متحیر می ماند چه افکار پوچی داشته است . فیلم فریاد مورچه ها ی محسن مخملباف چنین کاری را با من کرد . تک تک نما ها و سکا نسها و دیا لوگها و زاویه های دوربینش بمانند بادی بود که برگهای خزان زده ی ذهنم را فرو پاشید . قرار نیست نقدی در باره ی فیلم بنویسم ولی برداشت آزادی را که از خواندن یک مقاله انجام داده ام و به رشته تحریردر آورده ام  را در اینجا به عنوان تقدیر از فیلم و کارگرداننش می گذارم و امیدوارم سال جدید سالی باشد برای تحولات ذهنی نوع بشر یعنی از بشریت به انسانیت ارتقا یافتن .

+++

عصر جدید پاسخ و واکنشی است در برابر مطلق بینی الهی . انسان امروز رو به اعتقادی رهسپار است و به این باور رو می آورد که دیگر نباید به وجود خدایی مطلق و فهم نشدنی که هر کاری از او می تواند سر بز ند ایمان داشته باشد . به این اندیشه رسیده است که آفریده های او را نمی تواند بشناسد . به این فهم رسیده است که جهان عقلانی نیست بلکه باید با کمک علم و همراهی عقل به یک نتیجه خردمندانه دست یافت . به این درک رسیده است که مطلق بینی او را تنها می گذارد. انسان باید به این یقین برسد که می تواند به خود متکی باشد . انسان مجبور است به خود نمایی و خود سرافرازی تبدیل شود . به همین خاطر عصر میانه رو به پایان رسیده پا به عرصه ی عصر جدید می گذارد . انسان مجبور است روی پاهای خود بایستد به جایی می رسد که در می یابد دیگر نباید به قدرتی نا پیدا توکل کند . خود طرح جهانی را می افکند که پیوندهای آن علمی و خردمندانه اند حساب و کتاب علمی دارند نه آن جهانی بلکه ادراک پذیرند . برای شناخت طبیعتی که در مقابل ماست و با ما مقابله می کند و ظاهرا هیچ نظمی ندارند و چه بسا فاجعه آفرین است .  باید طبیعت انسانی خود را تکامل بخشد و از همه نیروها ی آن بهره گرفت و راه خود را در آن طبیعت بیرونی پیچیده سرکش و فاجعه را گشود . انسان تا از مرحله ی عصری که به نام عصر بن بست فکری معروف شده است رها نشود نمی تواند ذهن خود را از تفکرات و اندیشه های تهی از علم و عقلانیت رها سازد و وارد عصر نوین شود . ( منظور از عصر جدید نظام فکری و اجتماعی جهان کنونی نیست بلکه منظور عصری است که هر پدیده ی مادی و معنوی را که خارج از تحلیل های منطقی است باید مطلقا رها کرد ) انسان به یک سرافکندی رسیده است که می توان آن را نقطه ی عطفی به شمار آورد سر افکندی را باید در مجموعه واقعیت انسانی تعریف کرد. چنین تعریفی اساسا سیاسی است حتی در آنجایی که با مفهوم های الهی بیان میشود . نمونه هایی که باعث این سرافکندی شده اند عبارتند از :

1 -  تقدیر همزیستی انسان بر انسان دیگر . یعنی هیچ چاره ای نیست جز سر سپردگی . هر طغیانی تنها مکث کوتاهی است میان خاکساری در برابر یک موجود مطلق در برابر  خاکساری خود .

2 - زمین مقهور آسمان است قدرت یا قدرتهایی وجود دارند یعنی چیزی وجود دارد که اراده ی خود را پیش می برد و انسان اختیاری ندارد به عبارتی دیکتاتوری الهی . یعنی رابطه ی آسمان و زمین باز تابی است از رابطه ی سلطه آسمان در نظام زمینی .

3 – تبیین شکل موقعیت وجودی آدمی در نظام سلطه خواه سلطه ی آسمانی خواه سلطه ی کسانی که خود را نماینده ی آن موجود ناپیدا می دانند .

4 – طبیعت روزی انسان را قطع می کند و یا اینکه پیش می آید که با خشونت خانمانسوزی رخ بنماید . مهربان کردن و رام کردن آن در گرو عبودیت بیشتر است و این عبودیت در برابر هر که یا هر چه باشد بازتابی است از رابطه و سلطه در پهنه واقعیت انسانی.

اگر ساختار زیست اجتماعی آدمی بر پایه سلطه نبود هیچ ضرورتی نداشت که مشکل موقعیت وجودی آدمی یعنی مسئله هایی چون مرگ و زندگی و معنای هستی و عشق و تمایلات جنسی تبیین هایی بیابند که عرصه گشوده در آنها با چیره گی شاهسوار آسمان بر زمین مشخص شود .

و آنچه باعث تعمیم مفهوم عصر جدید می شود عبارتند از:

1 -  در بعد اجتماعی و سیاسی . جامعه باید بسامان شود و با تدبیر علمی و عقلانی اداره شود .

2 -  دربعد فرهنگی و رفتاری . بهنجار آن چیزی است که پاسدارنده ی حرمت و آزادی فردی و جمعی انسانی باشد و آسایش و شادمانی و پرورش استعدادهای انسان را تضمین کند .

3 - دربعد شناخت شناسانه . شناخت حقیقی خردورزی است و راهبر خرد نیز منطق است . هیچ چیزی بطور مطلق وجود ندارد بلکه همه چیز نسبی است . حتی حقیقت و باورهای انسانی که هرکس به نوعی به آن شکل می بخشد و آن را می ستاید و به آرامش می رسد .

4 -  در بعد گیتی شناسانه . نظم جهان با رویکرد ی درونمان شناختی است و مترجم گویای آن ریاضیات است . ( مهم نیست خدا چند تا است در کجاست هست یا نیست مهم آن است که به چیزی که می اندیشی منطقا و علما شناخت داشته باشی حتی آن را به بتی شبیه سازی کنی )

جامعه ای که تاسیس شده و با قردادی میان انسان ها شکل گرفته تحول پذیر است . این سازه سازه ای است انسانی و مسئولیت سامان و زیست آن با انسان ها است . با این دید حکومت ها و دولت ها دیگر سایه خدا نیستند . حکومت ها  و اندیشه ها که زمینی شد کنیسه ها-  کلیسا ها -  مسجد ها و معابد به ناچار فقط مسئول آسمان می گردد . با تقدس زدایی از قدرت دولتی روندی آغاز میشود که همه ی مفهوم ها را این جهانی می کند حتی مفهوم های آن جهانی به زیست جهانی انسانی گردانده میشوند . گرچه شدیدا به این اعتقاد رسیده ام که تقدس زدایی در ابتدای امر باید از ذهن و باور های خود انسان آغاز شود .اما این تقدس زدایی در برشگا ههای زمانی ویژه ای در زیست تاریخی همه ملتها و فرهنگها شکل خواهد گرفت . یعنی سرهم بندی چیز هایی برای تقویت هویت انسانی در همه ی ابعاد انسانی اش . این تقویت هویت سر پناهگاههای مختلفی برای مصون نگاه داشتن انسان وجود دارند که مهم ترین آنها به جز مذهب :  اعتقاد عامه -  ( فولکلور )  فرهنگ ملی -  هنر و ادبیات . تا جایی که کم کم جا می افتد و پذیرفته می شود که مدرنیست بیاندیشیم و مدرن زندگی کنیم .

اما در عرصه ی دین و مذهب انقلاب ها و تحولهای پیش آمده در پهنه اعتقاد دینی بازتاب تحول اجتماعی هستند . انسان می فهمد که نباید بر بندگی کهن درجا بزند زیرا تعریف  انسان در مدرنیست یعنی انسان سنخ نمای عصر جدید یعنی انسان آزاد و سرافراز . حقیقت انسان در آزاد بودگی اش رخ می نماید . باید سقراط گونه به خود اندیشید خود شناسی علمی/ عقلانی نه خود شناسی دینی. نظام استبدادی کهن و جدید شایسته ی انسان نبود و انسان ازآن رنجهای فراوانی برد گرچه مقداری از این رنجها ریشه در افکار خود او داشت و هنوز از آن رها نشده است و این امکان را به او  نمی داد که استعدادهای خود را پرورش دهد و از همه ی توانای های خود بهرمند شود .

در بعد اخلاقی نیز انسان پست مدرنیست به رابطه و پدیده های آسمانی نمی اندیشد بلکه به رابطه های انسانی فکر می کند . می اندیشد که سعادت خود را باید در سعادت دیگران جستجو کند . آزادی خود را در آزادی دیگران ببیند . به این ادراک رسیده است که اگر بخواهیم به سعادت و آزادی جمعی و فردی نائل شویم باید به شعور جمعی دست بیابیم نه شور و هیجانات مذهبی و هیستریک و خواب کننده .

به این اعتبار که تنها انسان آزاد میتواند رفتار اخلاقی داشته باشد عصر جدید و مدرن را می توان آغاز اخلاق نیز دانست . و این بعد اخلاقی معنای واقعی اش را می یابد که : نیکی به خاطر نیکی ارجمند تر از نیکی به خاطر رسیدن به پاداش بزرگ در دنیای دیگر است . و این کلام زیبا و ارزشمند جایگاه واقعی خود را می یابد : " بهتر از هزار نکته تهی از معنی یک نکته با معنی است که می تواند برای کسی که آن را می شنود می بیند و می خواند آرامش بیاورد ."

ساختمان اصلی دوربین های عکاسی (8)